Mostrando entradas con la etiqueta Covelo. Mostrar todas las entradas
Mostrando entradas con la etiqueta Covelo. Mostrar todas las entradas

E272 Ruta AQA (Covelo)




Sol, 9 de decembro de 2012


Había tempo que procuraba eu unha ocasión axeitada para facerme presente nesta nova xeira eivadinha. Eivadinha sin Z.

Presentouse nesta ponte da constitución así que decidín pórme en contacto co Anxo. Unha camiñada relaxada de tarde de domingo non me viría mal. Tampouco o reencontro nos camiños con xente do meu aprecio.

Logo de almorzar nese lugar que é historia viva de Puxeiros, o Gallardo, popularmente coñecido pol’A Romana, achegueime ao punto de encontro e atopei ao Anxo alí diante dun café. Algo mais tarde aparecéusenos o Xacobe en carne mortal e mais logo a Lorena. Os dous primeiros son antigos, que non vellos, compañeiros de carreiros cos que xa había tempo que non compartía pasos aínda si outras actividades non pateadoras. A outra érame descoñecida.

O Anxo propuxo, e obtivo o acordo xeral de Xacobe  e meu, ir ás partes de Maceira. Eles xa tiñan ido e quedáranlles ganas de volver para facer a ruta completa que non puideran rematar naquela ocasión. Por min, aínda está por chegar o día no que non compense camiñar polas beiras do Tea así que me pareceu mellor que ben. Así que, cando Lorena chegou,  introducímonos os catro no seu Saxo e tiramos millas cara as terras de Covelo. O Anxo quixo botar unha soneca no camiño pero non lle deixamos. Outra vez será.

Chegamos á praia fluvial de Maceira e a min viñéronme á memoria outras camiñadas  e outros tempos cando un feixe da xente, entre os que tamén estaba o Padín, invadimos aquel lugar baixo unha chuvia forte e persistente que nós desafiabamos. Non había chuvia nesta ocasión e o tempo estaba espléndido.

Á ruta puxéronlle o nome de AQA. Eu que sei. Non quero falar dos nomes das rutas senón danme as doce. O caso é que nos dispuxemos ao choio.

O comandante, que hoxe ía mesmo de comandante, -tocado cun kepis verde caqui cunha estrela vermella de cinco puntas na fronte- quería comezar pola parte que eles non tiñan feito pero dado que as marcas e a información non deron para iso optamos por ir polo camiño coñecido, por eles que non por min, coa esperanza de logo conseguir enxergar coa parte que descoñecían. E así fomos indo. Pegamos nun camiño verde como o da cantiga, paralelo ao Tea que bruaba cada vez mais fondo.

Ao pouco abandonamos o camiño para nos achegar ao río baixando por unha ribeira íngreme entre unha densa mata de arboredo autóctono. Ante nós a Poza do Anguieiro, onde o regueiro do Anguieiro colabora a aumentar o caudal do Tea. Unha poza, inmensa, coas augas limpas e transparentes. Pensei que tal vez noutros tempos xa estariamos metidos naquela auga que nos incitaba. Pero foi que non, acababamos practicamente de comezar a camiñada e os corpos aínda estaban fríos. Ou iso ou é que xa foron tempos os de bañarse en calquera situación se o lugar o requiría ou mesmo sen o requirir.

Se non fose porque os que amamos os camiños non precisamos de coartadas, o topar un lugar coma este xa compensa o esforzo dunha camiñada. Non hai ningunha outra maneira de achegarse aquí que non sexa andando. Nin outra mirada posible que a da impresión, mesmo do arroubo, permítaseme a sensiblería.

Desta vez todos eran fotógrafos, menos o que subscribe, así que o lugar debeu quedar convenientemente retratado.

Deixamos o lugar porque tiñamos as horas contadas xa que os días son curtos nesta época do ano e continuamos cara Redondo deixándonos conducir por unha unha levada antiga – as levadas son agasallos para os camiñantes-  que cruzaba a fraga ao longo. Alí decidimos facer un aire a Barciademera seguindo outra levada, outro agasallo. 

Chegamos a unha fermosa ponte de pedra sobre o río Caraño e decidimos que sería boa cousa comer naquel entorno bonito e logo achegarnos a tomar un café na praza de Barciademera.

O rumor da auga baixo a ponte, as pedras desgastadas, un home cun cabalo que se nos cruzou, facíanos recuar no tempo e imaxinar o ir e vir de centos e milleiros de xentes e bestas que terán deixado pegada nestas pedras. As mil historias que a ponte podería contar. Pero a ponte continuaba muda mentres nós dabamos conta das nosas viandas e os meus tres acompañantes fotografaban todo o que existía.

Aínda nos achegamos aos muíños de Portofurado que están alí ao lado e son unha serie de varios muíños que aproveitan a mesma auga. Estes de certo que tamén terían historias que contar se os muíños contaran historias.

Alí decidimos dar volta para Redondo e retomar a ruta pois non dispuñamos de moito tempo e o café debería agardar mellor ocasión.

Chegados de volta a Redondo demos cunha capela e unha escola enfeitados con estrelas de cinco puntas que facían xogo coa estrela representativa do poder popular que ornaba a gorra do noso comandante. Tamén podía ser a estrela da Texaco, como non tiña cor non sabemos.

Houbo foto de grupo nun palco pintado coas cores da bandeira galega e xa iniciámo-lo descenso até outro dos lugares que, como a Meca, hai que visitar ao menos unha vez na vida. Os Pasos de Lourido. Teño pasado por uns poucos pasos de poldras xa, pero así de repente creo que non lembro ningún mais bonito que este nin mellor conservado, e digo conservado, non restaurado.

Como manda o canon o leito do río estaba empedrado o que daba fe do paso de carros. Os esteos, coma dentes chantados no río, estaban desgastados de décadas de pasos, de alegrías e mágoas, de historias que os pes deixan marcadas nas pedras e que os nosos propios pes agora absorben.

Trasposto o río, unha costa beirada de valados cubertos de brión apartábanos do Tea  achegándonos a Lourido e recordábamos que a peste existe. Un bosque de eucaliptos tentaba asfixiar  o camiño. O chan cheo dos restos das cáscaras medio podres destes invasores deixaba ver nalgúns lugares os restos do empedrado e noutros unhas enxorreiras recentes tiña lavado a terra. O pequeno grupo continuaba xa co comandante un pouco eivado, como debe ser para facer honra ao nome do grupo.

Aínda fixemos unha última paradiña en Lourido para admirar as vistas do val do Tea e xa estaban a un tris de apagar a luz no mundo cando chegamos de volta á praia de Maceira.

Logo desta fermosa tarde de carreiros e muíños e levadas e conversas e pasos e regueiros e pontes e fragas aínda lle fomos tomar un café á reitoral de Fofe para que a xornada fose completa e logo o Saxo de Lorena devolveunos á Portela de Puxeiros. 

E así foi ou ao menos eu así o lembro este reencontro cos Eivadinhos nas marxes do Tea, nun lugar antigo coma o tempo, lendo unha vez mais ese libros que se leen cos pés que os camiños son.

 Até outra que nin se sabe cando nin a onde. Tampouco hai que sabelo todo.


Zalo de Paramos. Decembro do 2012


E271 Trilho Corno do Bico (Paredes de Coura)






Sol, 2 de decembro de 2012

Frío e sono. A pesares de que na véspera non me deitara tarde, un caldiño francés (e algunhas verbas e silencios desafortunados), fixera por amolarme a dixestión dos soños, trocáraos en pesadelos, e fixérame erguer cunha coroa de espiñas nos miolos.

Aínda non saíra o sol e eu tiña que saltar pola fiestra, con coidado de non quedar xeado polo efecto dos escasos graos sobre cero que había neste curruncho do mundo. A familia, os da miña sangue, ás veces, poucas ben é certo, piden algún sacrificio, e hai que cumprir sen chiar.

Como recompensa teño coche novo, e o celebro escoitando “Primavera” de The Gift para rachar o xeo da mañá, algo deso consigo, e unha aperta das que funden a cefalea máis persistente e axudan ó sol a incrementar a temperatura.

Con todo recollo ó Cachorro á hora programada e troco de banda sonora, e sen saír de Portugal, troco a Sonia por Fernando, co último traballo dos seus Moonspell, “AlphaNoir”, que ben sei aledaba a mañá ó meu compañeiro do metal.

Xa estábamos a piques de coller a autoestrada cando chamou Panette, que si que tivera troula na noite, ataviado coma un rapaz de “Quadrophenia”, e non tiña clara a convocatoria, e fíxenos agardar un chisquiño por el e chegar media hora tarde á cita que tiñamos na Amaquía, co noso Xacobe.

Ás portas da cafetería de Puxeiros estaba o Industrial, acompañado polo Dúo Mecanizado: Tucho e Ramón, que xa tiñan presa por saír a coleccionar congostras e carreiros (e quizais algún cumio). 

Comezou aquí unha negociación amistosa sobre a dirección, o señor B otas tentounos convencer de marchar cara a Serra Amarela, máis a min semelloume lonxe de máis para as poucas horas de luz que tiñamos, e ademais non sabía se o meu pé, aínda ca fascia dando a lata, aturaría unha ruta “de montaña”.

Así que se falou e ninguén, agás Tucho, outro home de ferro, sentiuse con forzas para secundar ó señor Botas, así que despedimos con apertas e bos desexos, e mentres eles collían esa dirección, nos collemos a da terra onde nacemos coma colectivo: Paredes de Coura.

Acompañáronos  as melodías Moonspel, e tras eles as de DiabloSwingOrchestra, que foron a nosa banda sonora sobre a que discutimos, máis ou menos, sobre a ruta, do feixe que tiñamos documentadas, que escoller para pasar a xornada.

Tanto tiña, porque, isto quizais nos pasa só ós Eivadiños, decantámonos polo Trilho da Boullosa, aínda que rematamos por deixar o coche en Tumio, freguesía de Bico,  para facer o Trilho de Corno de Bico, un dos nosos clásicos.

De vagar partimos cara a fraga, deixando as derradeiras casas atrás, camiñando por corredoiras entre un mosaico de prados, onde pacían un feixe de ovellas coma a que nos estivera mirando con curiosidade (ou con luxuria) a Alex e máis a min, cando deixámo-lo medo nun valado.

Unha frondosa franxa de aciveira fíxonos lembrar as características tan especiais deste lugar, onde poidamos atopar unha variedade arboristica pouco habitual no outro lado da fronteira.

Pese a que non era novidade para ningún este lugar, non podíamos deixar de admirar o inicio da ruta, que a poucos no levou a un dos poucos atractivos arquitectónicos da mesma: a igrexa de Giesteira, construída en 1774.A meteoroloxía semellaba sorrirnos, e comezaron os primeiros disparos (de fogueo).

Paseniñamente damos as costas ó núcleo rural de Giesteira, pertencente á freguesía de Vascôes, e internámonos na espesa fraga de Corno de Bico, onde nos anos corenta, durante a ditadura de Salazar, os servizos forestais do Estado Novo desencadearon un proceso de revalorización forestal nun espazo que, por unha excesiva actividade pastoril, ficaba erma hasta entón.

Por congostras sementadas de follasca, ourizos e cogomelos, que o Miguel vai botando na cesta con entusiasmo, entramos nunha fraga que semella enfeitizada, cos carballos cubertos de brión e os castiñeiros tinguidos de amarelo. 
Sumamos entre os catro un feixe de lembranzas neste carvalhal, como en aquela multitudinaria saída na que nos acompañaron Xurxo e Pietro, Nuria e Habibi, e un bo feixe de Eivadiños, con cadansúa eiva, iso si.

O sendeiro da fraga desemboca nunha pista forestal, onde hai unha bifurcación cara o Alto doEspinheiro, que rexeitamos, e seguimos cara o miradoiro de Corno do Bico, nunha conversa desas que teñen os homes cando non hai mulleres diante.

Aínda rimos un chisco, agardando polo Xacobe cada dous por tres, que ven gañado ten o alcume de “Tripodeman”, e desviámonos un pouco para xantar a carón da Casa Forestal, ata onde chega, aínda que amortecido, o alento do Lourenzo.

O certo é que botamos en falta algo quente, e lembrámonos das lentellas que trouxera en certa ocasión a Fany, da que non temos moitas noticias dende que marchou ó seu exilio africano.

Para que non nos collera o frío demoramos o tempo indispensable para dar conta dos bocadillos, e volvemos encarar a pista forestal, sempre en ascenso, co Alex e o Xaco enfrascados en debates informáticos, Miguel seguindo os rastros dos cogomelos, i eu enfrascado nas miñas saudades.

Conforme gañamos altura adquirimos fermosas panorámicas do Val do Coura, ós nosos pés os núcleos rurais de Vilares, Vencemal, Seara… un espazo humano que dende tempos remotos empregou esta fraga como lugar de culto, de defensa, de liña fronteiriza, de pasto ou de refuxio.

No derradeiro tramo de ascenso outra carballeira enfeitizada, onde aínda demorámo-lo noso, con cámaras réflex, compactas, androides e iphones, pois a variedade de trebellos para atrapar imaxes é ben variada no grupo.

Dende o miradoiro situado no Alto do Corno do Bico, case novecentos metros por riba do mar, adquirimos novas perspectivas non so do Val do Coura, senón tamén dos vales do Vez e do Lima, da Serra d’Arga e mesmo das montañas máis aló da fronteira.

Coma se fosemos montañeiros de “primeira división” facemos foto de cumio, e só nos resta a bandeira para semellalo, e despois mudamos de escenario e continuámo-la sesión fotográfica na torre de vixiancia forestal, pois sóbranos tempo ou iso pensabamos, para o descenso.

A pesares de que teño claro por onde é o camiño correcto, desboto o fácil e levo ós meus compañeiros ó interior da fraga, nun descenso algo accidentado, tanto é así que o Miguel esvara e cae en riba da bolsa de fungos que apañou durante todo o camiño.

Pero semella un sinal, pois uns metros máis adiante atopa un feixe de linguas de gato, e crecendo en semicírculo un mundo delas máis, e máis semicírculos, tantas son que os catro nos dedicamos á recolleita ata encher unha bolas , e despois outra  e outra mais.

A piques estivemos de que nos dera a noite na fraga, pois non acreditabamos tal colleita coma esta. Menos mal que algo se impuxo a cordura, e volvemos coller o camiño que enlazaba ca pista forestal que nos leva ó Alto do Espinheiro,  por onde comeza-lo descenso.

Aínda demoramos algo máis, pois o Panette deixou os seus bastóns atrás, co entusiasmo da colleita, e agardamos por el admirando as serras do Paradanta e da Peneda, esta última cuberta coas primeiras neves, que xa anuncian o inverno, e na aba do monte que atravesamos, a aldea de Travassos, coas casiñas pequechas,  como un oasis de humanidade entre os grandes espazos naturais.

O sol manifestaba a intención de nos abandonar, e tomei outra decisión arriscada, a de internarme outra vez na fraga, xusto no punto onde era ben visible a marca de dirección errada, para trocar a pista forestal pola que descendiamos pola de ascenso, para atallar e coller o derradeiro ramal que nos levaría a Tumio.

A sorte sorriume, e resultou ser un tramo ben fermoso, cunha fraga onde se alternaban os carballos, os abetos e un feixe de especies máis, con regatos e, como non, cunha zona onde abundaban as linguas de gato, que remataron de completa-las nosas bolsas e que fixeron mai lento aínda máis o noso retorno.

A pesares de este feliz atranco non tardamos en desembocar na pista, xusto no desvío de Bico, e algo máis abaixo collemos o de Tumio. Polo camiño cruzámonos cunha parella que mirou de esguello para as nosas bolsas, non sei si considerando un espolio do seu ou unha tolemia nosa. Ser como fora ó chegar ó coche quitamos unha foto co noso botín, ben gardado nunha caixa, e puxemos rumbo á metrópole co ánimo de dar boa conta del, coas melodías do derradeiro disco de Katatonia como banda sonora.

Fixémo-lo en Casa Padín, onde os colleiteiros foron cociñeiros, e onde tamén se sumou a Criatura e a miña familia, que tamén tivera xornada micolóxica e sumaba rovellóns e cantarelus á paparota.

E270 Ruta da Pedra do Lobo (Covelo)


Sol, 25 de novembro de 2012

Consumidas as horas da noite en celebrar as cousas pequenas que a vida pon ó meu alcance, e que tento non desaproveitar, cun balbordo de cómplices e confidentes, de negacións ó inverno e fitas ás doutrinas neoliberais, fago unha acrobacia, algúns dirán (se me viran) sen moita graza, e chimpo pola fiestra para, coa axuda do paracaídas feito con retais de pegadas que levo sempre na mochila, aparecer sentado na mesa de Amaquía, centro de operacións (e conspiracións)  sendeiristas, que as veces semella o Rick’s Café de Casablanca.

Partillando periódicos e croissants, improvisando unha folla de ruta, ríndonos da nosa propia sombra, agardando que a climatoloxía bendiga o noso devagar entre frouma e follasca, que nos deixe atrapar un rabo de nube sen mollarnos, e nos permita papar un bocadillo mediterráneo enriba dun penedo seco ós tres sudamaiscuncan(nós) que nos xuntamos na fronteira dos concellos de Vigo e Mos (xunta-Mos, claro).

E tres eran tres, e seis eran os pés, aínda que hoxe non falaran, Sonia, Miguel e Anxo, sen outro obxectivo que darlle valor a outro domingo, como fan outros co campionato de fútbol ou de fórmula un, cas cerimonias relixiosas ou as festas gastronómicas, todo moi respectable para quen guste da manada.

Así saímos en formato de trío, comentando o bo ánimo da pequena rapaza loura que nos forneceu de víveres (que sempre nos chama “chuli”), e algo máis que, sinceramente, non acado a rexistrar, pois na segunda curva o meu señor Morfeo reclámame ós seus dominios, e boto una soneca por fascículos que nos leva, un pouco polo aire, onde o mundo se chama Covelo.

No mesmo centro da vila do Paradanta, atopamos unha sinalización da ruta da Pedra do Lobo, para que non teña que exprimir, coma se fora unha laranxa, a memoria, e non tardamos en estacionar a carón dunha fermosa casa de pedra, no lugar de Fontán, desas que, na miña terra din “debe ser dun pobre”.

Unha triada de cans sáenos ó camiño, co que tocamos, can-do menos a un trabazo cada un, menos mal que o dono das bestas chamounos á orden, e acougaron, non fose a utilizar o home a viga de ferro que levaba ó lombo como elemento de disuasión.

A primeira visión do sendeiro, habilitado pola Comunidade de Montes de Santiago de Covelo, o primeiro impacto, é a fermosura do río da Ponte Piñeiros, que cautiva tanto ós que xa estivemos aquí coma os que non: entre freixos, salgueiros, amieiros e bidueiros o río vai brincando, deixando un regueiro de seda, que tento atrapar na miña caixa escura sen demasiado éxito, por certo, que semella que pouco aprendín ó carón do meu mestre Anxo Rial.

Agora si que veñen os primeiros suores, e comezan a sobrar as roupas de abrigo, acometendo un desnivel que será a tónica xeral dos primeiros quilómetros.

O Miguel, lembrando as semellanzas coas fragas do Courel, tamén fai memoria pensando na derradeira vez que estivo aquí, aínda sen decatarse que foi na saída numero 192 dos Eivadiños que estivemos aquí con dous históricos do CdC, Nacho e Mónica, entre outros (repáseme a historia, señor Panette). 

Seguimos as pegadas vermellas do lobo ata unha área de descanso con poza invitadora e muíño fermoso, un deses lugares que, se aínda non fose cede, apetecen para xantar. E aínda tivemos tempo para as adiviñas:

“Anda é non ten pés, come é non ten boca, canta comida lle dan, toda lle parece pouca.” Ou, “Máis de mil señoritos entraron por un burato, colleron nome de femia e perderon o nome de macho”.

Cruzamos a Portagrela por unha pista que, a  poucos, vaise estreitando, para dar a un outeiro desarborado que, non por isto deixaba de ter a súa beleza. Aquí xa Miguel dálle por mostrar  músculo é marca “ritmo eivadiño”, e lévanos polo Camiño da Fonte dos Bidros a trote cochinero, e mesmo semella que o tipo non pisa a follasca, senón que pasa voando por riba dela.

As panorámicas dos montes da comarcas máis pretas fannos recitar, non sei se con acerto: Suido, Galleiro, Castelo de Cans, Budiño, Aloia, Galiñeiro… e pronto esquecemos o desnivel que acometemos, aínda que tamén o Panette, que ten o día cachondo, vainos relatando o quilometraxe, a velocidade, e ata nos ensina a liña que debuxamos no mapa coas nosas pegadas, grazas ó seu jipiese.

Ó chegar a Fonte dos Bidros subimos polo regato que lle da nome, onde a fraga adquire a súa faciana máis máxica, cos carballos e castiñeiros cubertos de brión e o chan alfombrado de ourizos e follas. Baixo elas atopase un tesouro, que eu fotografo distraído ata que, outra vez o Miguel, o descobre: un feixe de linguas de gato, que se dispón apañar coa axuda de Sonia.

Aínda demoramos un tempiño, mentres facemos recolleita de fungos, aínda que eu me adianto un anaquiño ata a Braña de Chan de Lodoso, un humedal  que ten un hábitat característico, é que aquí chaman popularmente “Porcas preñadas”, onde incluso danse especies tan curiosas como a Orballiña, unha planta carnívora. Os meus queridiños non tardan en reunirse comigo, co se botín ben protexido na mochila, e xuntos internámonos nun piñeiral rubio, onde non tivemos a sorte de ver o curioso bicotorto, que seica gusta dos piñóns desta especie non demasiado común na nosa terra.

Enlazamos outra pista forestal, entre piñeiros rubios e algunha mancha de abetos, nos que descubrimos un verdadeiro xardín de amanitas, e non sabemos moi ben como chegamos ata a estrada de Ponteareas á Cañiza, nas lindes de Fontefría, e teño que tirar de memoria, outra vez, para dar co camiño certo, o que esperta algún comentario xocoso de Sonia, que xa se vai decatando de en que compañías anda.

Tirando da memoria, e con algo de axuda do jipiese, volvemos á ruta, e pouco a pouco a fame vainos obrigando a considerar a opción de deter a marcha e xantar, aínda que non atopamos un lugar axeitado ata que chegamos á Branda da Porta do Boi, outra do tipo de “porcas preñadas”, e o seu carón, sentados nunha pedra, damos conta dos víveres mercados en Amaquía.

Xantamos cadanseu bocadillo, moi pretiño da branda, e non puiden evitar a lembranza das brandas de máis ala do Minho, que deron lugar a unha peculiar forma de vida, como a que tivo o bisavó de Castro Laboreiro, José Esteves. 

Tamén dispares son os debagares de Sonia, Miguel e Anxo, mais iso non é impedimento para que mesturen as súas pegadas, atrapando rabos de nube, cogomelos ou momentos coma este, no que gozan de algo tan sinxelo como comer calquera cousa no medio da natureza. 

Despois desta parada obrigada volvemos ó camiño, entre a espesura do piñeiral rubio, onde se agochan os tesouros que o Panette vai atopando, mentres Sonia mais eu botamos unha batalla utilizan as pequenas piñas como munición (ata que levo un pau na caluga e finxo rendición).

Aos poucos  dámoslles as costas ó bosque de piñeiros, e entre un mar de fentos chegamos á Fonte dos Bidros, onde rematamos unha das partes do oito que forma a ruta da Pedra do Lobo, aquí baixamos por un dos tramos máis fermosos, salvando un pequeno desnivel, con árbores cubertas de brión e o chan alfombrado de ourizos e follasca.

Os meus amigos, cun algo de sorna, exclaman: “A que sitios bonitos nos traes”, i eu amago con cobrarlles algún día, aínda que polo de agora me conforme cos seus sorrisos como pago.

Xa estamos na volta, e o sendeiro lévanos outra vez ó río, que atravesamos por unha pontella de pedra, entre amieiros e carballos. Pola outra beira adquirimos unhas panorámicas excelentes dunha boa parte do traxecto recorrido. O Miguel insiste en manter o “ritmo Eivadiño” e nós imos seguindo o seu rastro, coma se fóxemos chiricahuas.

O meu pe esquerdo xa comeza a chiar, coma un paxariño engaiolado, e aproveito as pausas do recolledor de linguas de gato, nunha corredoira con paredes vernizadas de brión e couselo, para coller folgos e non ter que facer os derradeiros metros á pata coxa.

Cruzámo-lo regato, e pasiño a pasiño damos co Castro, que visitamos aínda que este se atope soterrado, para recrearnos nas vistas e cantar vitoria, o jipiese marca preto dos dez quilómetros, e o reloxo case catro horas de marcha.

Xa no coche, entre estiramentos e mudas, unha última sorpresa: un deses crepúsculos que semellan imposibles e que, por suposto, fannos disparar como francotiradores serbios, abraiados por esta efémera fermosura.

Eu aínda boto unha sonequiña por fascículos, mentres soan os Smashing Pumpkins, unha das miñas bandas sonoras máis recorrentes nos noventa, ata chegar a Mondariz-Balneario, onde recalamos para tomar algo quentiño, polo menos eu que tomo un chocolate e Sonia que lle manda un café con leite, mentres o Miguel aposta por un refresco de cola.

Detrás nosa unha parella nova, ben parecidos os dous, aparvados pola caixa tonta, sen dirixirse a palabra, que nos motiva un debate posterior sobre os xeitos máis absurdos de desperdiciar unha tarde de domingo.

A nosa, penso modestamente, quedou chea de contido, e aínda lle de pulos ó principio da semana, xa que as setas habían de consumirse nos primeiros días, e era a escusa perfecta para troulear. Non houbo tal para min, pero de seguro que non perdoo a próxima.


E268 Ruta AQA (Covelo)



Sol, 11 de novembro de 2012
Quizais soñei de máis ou quizais durmín de menos, pero cando espertei non tiña demasiado claro cara onde camiñar, a non ser cara a ducha, para abandonarme ós agarimos da auga e coa pel renovada sacarme do peito outro anaquiño do paraíso perdido onde confundir cos meus pegadas e verbas.
Quedara con dous dos meus incombustibles, deses que si ou si se manteñen na miña cobertura, ás veces dende un silencio e unha distancia respectuosa ou levados polas súas circunstancias, pero sempre dos que me alentaron nesta teima que se deu en chamar Eivadiños dende os primeiros tempos. Xacobe e Miguel estaban pois convocados en Amaquía, para café matinal e o que se prestara, e iso dábame folgos para saltar pola fiestra.
Atopeime alí con varias sorpresas. A primeira que tamén os Botas nos favorecían coa súa presenza, e boa sinal era esa, xa que contar con eles nas nosas filas sempre lle da pedrigri á saída, e con eles traían a Montse, histórica da nosa historia e da nosa prehistoria, pois tamén coincidiramos con ela no Club de Camiñantes. E para completar o círculo perfecto, xa cando tomabamos ó café, apareceu Tucho, uniformado para saír, cando menos, na portada do Grandes Espacios, outro dos bos e xenerosos que fichamos na última temporada e que lle deu un pulo importante ó noso empeño polos camiños.
Non houbo discusións ós meus plans iniciais de ir cara as terras do Paradanta, onde o mundo se chama Covelo, aínda que non lles convencía do todo nin o Pelo do Lobo nin os Carranos, e quedamos na praia fluvial de Maceira para tentar buscar outra ruta, chamada AQA, da que o único que sabíamos era que transcorría a carón do río Tea.
Conversa amigable con Miguel e Xacobe mediante, e algún microsono tamén, chegamos a Maceira, onde nos reunimos co resto da tropa, e buscamos infrutuosamente información da ruta, aínda que cando xa partíamos en dirección a Fofe tivemos que recuar, xa que os Botas deran coa sinal do inicio da ruta.
Apertrechámonos contra o frío que arrecía polo alento do Tea, e algún tamén contra a chuvia, pois a pesares de que non semellaba inminente estaba anunciada, e saímos na procura de novos camiños por un que debuxaba a liña do río, aínda que afastado uns metros del.
Ós nosos pés un balbordo de augas rebeldes erguía un tapiz de escumas brancas por onde Miguel e máis eu soñabamos pasos imposibles para unha navegación que, nin no mellor dos meus tempos, non estaba ó noso alcance, e conformámonos coa sabedoría do meu amigo en materia micolóxica, xa que dende o comezo do sendeiro atopamos unha auténtica mostra de cogomelos e fungos de tódolos tipos.
Outra das constantes do camiño, que na primeira parte non tiña apenas desnivel, foi a de atoparnos con tramos ben enlamados, onde tivemos que facer equilibrios para non enterra-las botas, aínda que a sección fotográfica do grupo, especialmente Xacobe, soubo quitarlle bo proveito para acadar algunha imaxe curiosa do momento.
Montse e os Botas estaban en outro xogo, e cedo tomaron a vangarda, e confabuláronse cun ceo primaveral para arrancarnos os primeiros suores. Eu laiábame de non camiñar máis preto do río, pois a pesar de ter algunha panorámica privilexiada dende a altura, eran máis os tramos nos que so escoitabamos o seu ruxido.
En canto a vexetación tamén tiña desvantaxe  camiñar polo sendeiro, xa que este transcorría entre unha mancha extensa de eucaliptos, e máis preto do río se a masa forestal era a do típico bosque de ribeira: salgueiros, ameneiros e freixos.
Pola contra a conversa, coma sempre, era de calidade, aínda que non era o día que máis estaba eu pola labor, e aínda así falei con Tucho dos concertos do verán e do outono, con Montse de pobos oprimidos e da carteleira de cine, e coa señora Botas…
Ca señora Botas si que houbo polémica, co galo da resurreción (a segunda) dos Eivadiños, pois non estaba moi de acordo co actuar de este que  subscribe, máis cada quen expuxo as súas razóns ou os seus sentires, e o que calou (que foron lexión) semella que foi porque non estaba demasiado interesado nestas rifas, que ó fin e ó cabo, nun colectivo tan reducido coma este, sonche ben estériles.
O sangue non chegou o río, penso máis que nada que porque estaba algo afastado, ou porque o señor Botas aínda lle quitou ferro ó asunto e nos fixo rir a todos, ou porque o Xacobe, o noso Kofi Anam, estaba polo medio, ou tal vez porque uns metros máis adiante internámonos nunha carballeira fermosa desas que fan mellorar os ánimos.
E máis aínda cando chegamos á desviación da Poza do Anguieiro, onde os Botas nos guiaron a través dunha espesa vexetación, para agasallarnos cunha das visións máis fermosas deste río (que ten moitas), onde as augas esmeraldas se encoran dun xeito natural despois dunha pequena fervenza.
Demoramos un bo rato neste anaquiño do paraíso perdido, uns quitando fotos, outros examinando cogomelos, e todos regalando a vista co entorno, e custounos afastarnos del, aínda que continuamos coa promesa de novas  aventuras. Non tardaron en chegar, pois uns metros máis aló tivemos que cruzar, a carón dunha vella pontella vencida polo tempo, o regato do Anguiero, tributario do Tea, onde houbo conato de rebeldía.
Uns porque querían comer xa, sobre as pedras desgastadas da pontella, onde daba o sol, e outros porque non tiñan certo o xeito de cruza-lo regato, aínda que despois de rosmar un pouco, e de facer non poucos equilibrios, deron en seguirme no meu empeño en completa-la ruta.
O que seguía non era mellor, e ben lamentei non facerlle caso ós que querían xantar na pontella, porque seguimos a nosa andaina por unha pista de terra, entre eucaliptos e tumbas. Si, tumbas, pois foron dúas as que atopamos no camiño, e que en outros tempos non tan distantes farían que quitaramos as máscaras da mochila e tivésemos un momento zombi. Pero iso xa é historia…
A tropa impacientábase por non atopar un lugar axeitado para xantar, pero conseguín convencelos para facer algún quilómetro máis, aproveitando un novo tramo de bosque autóctono, ata que dimos en cruzar o río Alén, nunha zona de pradarías, que rematou nunca estrada onde, si ou si, había que tomar unha decisión importante, ou varias.
A primeira foi a de dar conta das nosas provisións sentados na pedra dunha ponte pola que pasaba a estrada, aproveitando que aínda había catro raios de sol que daban algo de alegría, e mentres batíamos a mandíbula con ganas houbo consultas cos jipieses, pois o Miguel lle facía competencia á señora Botas, aínda que non con moito acerto, pois non se puñan de acordo co camiño de volta.
Isto, e as poucas horas que quedaban de luz, motivou que decidira dar volta polo mesmo camiño que viñeramos, non foramos dar co barco nas pedras, pois a experiencia me dicía que cando no está claro o mellor e non meterse, máis que nada porque tiña quenda de noite e non tiña ganas, como xa me pasou algunha vez, de chegar a trote cochinero, sen cear e sen ducharme, ó traballo.
Así que rematamos a comida, e debeunos coller algo o frío, pois puxemos en marcha a bo ritmo, co grupo ben compactado, tentando atrapar os derradeiros alentos do Lourenzo, que aínda acompañou un bo rato, e nos deu motivo para insistir na nosa teima de atrapar nas nosas memorias dixitais un feixe de imaxes fermosas e tamén algunha divertida, como no cruzamento do regato do Angueiro, onde algún estivo a piques de molla-los pes.
O día non deu para máis anécdotas, e rematámolo cunhas cuncas de café con leite na Reitoral de Fofe, onde nos fixemos cos folletos da ruta que, contra o que pensabamos, era circular, polo que, máis pronto que tarde, faremos por volver a este anaquiño do Tea, onde confundimos, unha vez máis, sorrisos, palabras e pegadas.

E199 O Castro - Ermida da Guía - A Telleira (Covelo)

Información técnica da ruta en SUDANDO BOTAS



Domingo, 13 de marzo de 2011

O inverno esmorecía, e eu con el, sabendo que non habería outra primavera para os Eivadiños. Pero propuxérame chegar ó bicentenario é xa estaba a piques, un pequeno esforzo máis e xa. Habería que sorrirlle ó espertador, lembrando o que foi e o que sería. Ala fora, no mundo, agardaban un feixe de cómplices para sementar novas pegadas. E na Casa Grande un rapaz que madrugara artellando o xeito de se librar das gadoupas dos seus maiores. Non puido ser, aínda que estivo ben o intento, e o Samu tivo que botarse a mochila ó lombo do seu vello tío para ir ó encontro cun destino incerto.

O certo é que estaba escrito, porque xa os senhores Botas tiñan plans e, como é costume nos últimos tempos, non había alternativa. Xunto con eles apareceu o noso Cachorro, que semellaba resistirse á desaparición da historia, e quería facer os derradeiros quilómetros aínda que foxe a pata coxa. E, xa na estrada de Ponteareas a Mondariz, nun comedeiro chamado Casa Antón, agardaban Loli e Nacho, para completa-lo grupo. Catro bicos e dúas apertas despois estabamos todos sentados á mesa, diante dunhas fontes de churrasco coa súa provisión de chourizos, patacas e ensalada. Unha enchenta que non fomos quen de reducir, a pesares de que fixemos un bo intento.

Á sobremesa uníusenos Lourdes, unha rapaza entusiasta dos camiños que, por cousas do destino, tentaba unirse a un grupo a piques da disolución. Aínda así a acollemos con simpatía no noso seo, pois ata nos derradeiros momentos damos mostras de que o importante é o noso caudal humano. Non sabíamos nese intre o seu interese por camiñantes doutra natureza, dos mortos que semellan vivos e saen ós camiños na búsquea da súa ración de carne, sangue e vísceras.

O televexo seguía cuspindo imaxes do Apocalipse, e nada me aledaba que se confirmaran os meus prognósticos de que o fin do mundo sería televisado. Gaia tremía na súa lenta agonía, e o capitalismo non era quen de deter os seus efectos secundarios. Máis aínda, multiplicaba a devastación, o sufrimento, e a incerteza sobre un futuro nada alentador. Outro dos cabalos, o da guerra, andaba a rinchar polo Mediterráneo e semellaba que non habería tregua. O mundo, despois dos Eivadiños, non pintaba nada ben.

Xantamos como se, efectivamente, chegara o fin dos tempos, e a piques estivemos de caer na tentación de botar unha sesta en Mondariz-Balneario para facer a dixestión, e irnos mergullar despois nas augas termais do Pazo da auga.

Máis a nosa comandante non permitiu a deserción, e puxo fin á sobremesa e á cerimonia dos cafés. Así que puxemos rumbo as terras de Covelo, onde nos tiña agochada unha sorpresa.

No noso vehículo escoitáronse os Spiritual Beggars e Moonspell, mentres o de Sistelo facía unha feroz crítica musical, e o Samu pensaba se sería quen de acertar con eses ritmos algún día, aínda que quizais coas baquetas e os consellos que lle agallasara Alex ía ben encamiñado.

Ó chegar a Covelo fixemos un xiro á dereita, como fan os partidos da esquerda en canto se fan cun anaco de goberno, e seguimos as indicacións, xa innecesarias para nós, da Ruta da Pedra do Lobo. Aparcamos ó carón do río do Pozo Piñeiro, tamén chamado río das Caldiñas, de onde parte este curto pero fermoso sendeiro. Na anterior visita dos Eivadiños a esta paraxe comezamos algo máis adiante, e perdémonos este tramo fluvial que, sen dubida, é un dos maiores atractivos que posúe.

Unha, dúas, tres, catro... ata cinco cámaras fixeron aparición nas nosas filas, e disparamos coma se as nosas baterías tiveran munición ilimitada, ante unha primavera que xa chegara, cargada de cores, a estas terras do Condado. Foi un tramo curto, pero de calidade, pois a fermosura do río das Caldiñas derramándose polos penedos, formando pequenas fervenzas e pozas máis que aptas para o baño, cativounos a todos.

Démoslle as costas ó río para afrontar un pequeno tramo de asfalto, que nos levou ó lugar de O Castro, un deses enclaves fermosos de casas senlleiras e veigas reverdecidas, dende onde capturamos as primeiras panorámicas do val do Tea. Aquí mostrounos a sorpresa a nosa senhora Botas, xa que non tiña pensado seguir a Ruta da pedra do lobo, senón outra do seu deseño exclusivo. Cantos camiños descubrimos gracias á súa habilidade para interpretar os mapas e o seu olfacto para buscar sendeiros agochados, carreiros esquecidos ou, o máis difícil aínda, abrir novas congostras polas que avanzar.

Deixamos atrás o núcleo rural, e en animada conversa comezamos a ascender cara o monte, colonizado por carrascos, uces e, máis que nada, toxos. Menos mal que unha pista ampla nos permitía avanzar, na vangarda coma sempre a xente do Casal de Sistelo, e na retagarda o Alex, que xa empezaba a se queixar dunha patiña, e máis eu, abafado polo peso do bandullo, dos anos e da falta de sono. Nun penedo fixemos un alto, aproveitando que había unha cadeira abandonada, pero non fixemos por nos sentar, senón que dedicámonos a retratar a Loli e máis a Lourdes facendo equilibrios enriba do penedo e (case) da cadeira.

A guía volveunos arengar e puxémonos en marcha, unha vez máis. Os ceos anunciaban treboada sobre o val do Tea, e tentaba buscar acubillo antes de que caese sobre nós, como na banda animada de Asterix. Quizais eso animouna a abandona-la pista e buscar un atallo entre os toxos, ou quizais xa o tiña planeado (eu penso que algo deso había). Así que ascendemos entre a toxería por un estreito carreiro que, as mais das veces, so existía na nosa imaxinación. O Samu laiábase de non estar en Abelláns, deitado diante do televexo ou da videoconsola, e a Lourdes lle preocupaba máis que nada atoparse con algunha alimaña, mentres o Nacho, máis afecto ós aloumiños dos toxos, entoaba unha cantiga para nos dar folgos.

Ao lonxe divisamos unha ermida sobre un outeiro, e informáronnos de que ese era o noso obxectivo, así que apertamos o paso e, finalmente, conseguimos saír a unha pista na que houbo máis dun sorriso de alivio. Volveron as conversas amables, aproveitando que rematara o desnivel e as trabadas da toxería, e non tardamos moito en chegar á Ermida da Guía, unha construcción senlleira de pedra, onde o Samu pediu praza de esmoleiro mentres o resto da tropa subía ó alto do outeiro, presidido por un cruceiro. Dende alí as panorámicas eran fantásticas, pero pouco nos relaxamos, xa que comezou a poallar e dimos en continuar o camiño.

O máis curioso do lugar era unha pequena capela, enfrontada ó templo, onde había un santo decapitado o que, a falta de cabeza, puxéranlle unha pedra no seu lugar. ¡Cousa do noso señor Satanás, seguro!. Por se acaso, priveime de botar máis aturuxos pola fiestra da ermida e puxémonos de novo en marcha.

Avanzamos por unha pista forestal con bo ánimo, tanguidos pola vara infatigable da nosa guía, ascendendo por uns montes de Covelo que se me antollaban afastados do mundo, e sen embargo tan pretos daquel que, durante un tempo, foi refuxio de naufraxios. A ameaza da treboada quedou en eso, en ameaza, e a poucos puidemos pecha-los paraugas e as carapuchas, e entramos nunha fraga de piñeiro vermello que semellaba o escenario idóneo para un filme de terror. Lourdes interesouse polo tema, e entre Alex, Samu máis eu fixémoslle un catalogo tan extenso de vísceras e sangue, gritos e lóstregos, e coitelos e motoserras, que a rapaza pediunos a lista por escrito.

Trala fraga tivemos un momento de incertidume, resolto polos senhores Botas á brava, e baixamos a escacha pexegueiros por un outeiro ata dar con outra pista que a poucos transformouse en congostra, a congostra en canicouba, a canicouba en corredoira, e así ata chegar o lugar da Telleira, cando xa o sol comezaba a esmorecer. Andivemos para adiante e para atrás, nun deses bailes que sempre se dan entre lusco e fusco, cando non son certos os camiños, e as direccións semella que teñen máis de dous sentidos.

Para asegurar fixemos un tramo de asfalto, xa que non era tempo de perderse, e non tardamos en chegar, xa coas tebras colonizando ó noso mundo, ó entorno enfeitizado do río das Caldiñas, onde nos aventuramos a retratar as derradeiras postais para esta viaxe fantástica que foi Eivadiños. Son moitas as pegadas, os sorrisos, os suores, as maniotas e as verbas compartidas, e máis que serán, sexa na fórmula que sexa, porque son moitos os camiños, pero todos levan ó mesmo sitio, a ese imaxinario no que se mesturan os lugares comúns e os seres queridos, e onde permanecen aínda que desaparezan.

Non deu para máis a xornada, a nosa historia, nin para menos. Un feixe de corazóns latindo como un só, cadaquén arrastrando a súa eiva e axudando a levar a do compañeiro, pois este foi o noso espírito, alleo a competicións, rivalidades ou envexas. Podémolo facer mellor, pero polo menos intentámolo. Sementando pegadas, verbas e sorrisos que permaneceran invisibles baixo a follasca.

E192 Ruta da pedra do lobo (Covelo)



Sol, 16-01-011.

Novo reencontro Eivadiño. Alegría, alegría, alegría......, de atopar aos amigos, levaba unhas cantas semanas sen unha saída dominical. Punto de encontro, a Amaquía. De camiño ía escoitando música a todo volume, cantando melodías que espertaban desexos de apertas próximas, sacando un sorriso que anticipaba o que xa levaba instalado en min, o aprecio á xentiña coa que compartiría conversas e pasos, camiños novos ou xa vividos, igual me daba!!, o humor que me ocupaba era tan expansivo coma o roteiro que acabaríamos facendo no máis puro estilo Eivadiño, coa improvisación como aliada e coa seguridade de que como Fuenteovejuna, todos a unha!!.

Cando cheguei co meu coche recén estreado, tan bonitiño el, sen unha soa abolladura, pintadiño que daba gusto, o meu orgullo!!, e escoitando a Queen, negándome a baixar del mentres a canción non rematara, Nacho e Loli xa estaban dando conta dun almorzo digno, co seu zume de laranxa e as súas tostadas, mentres Mónica ficaba fora con "Golfa", a súa cadeliña, con entrada restrinxida no Amaquía. Xa que había almorzo abundante eu non ía ser menos hoxe, así que para min un bo café dobre cun Donuts de chocolate ben grande e delicioso para acabar de endulzar o meu estado de ánimo, inmellorable e insuperable. Estaba realmente contenta.

Foron aparecendo Anxo, cunha cariña de trasnoitador en toda regra, tivo que ser "mortal" a noite porque tardou en recuperar a noción ata de onde se atopaba ás 11,15 da mañá dun domingo que anunciaba chuvia. Os Senhores Botas asomaron tan só para aprovisionarse dos manxares do Amaquía pois nesta ocasión tiraban para Ourense con Montse e Lourdes. O meu querido Panete, con mellor cariña que Anxo a pesares de que este dixo que el e Alex igual viñan "perxudicados", pero o máis perxudicado seguía a ser el, jajajaja.... E o derradeiro en asomar pola porta foi Alex. Así, nesta ocasión iamos ser sete Eivadiños e Golfa os que transitariamos caminiños bonitos e nutridores. De entrada, ninguén quería algo "duro" senón un roteiro amable e tipicamente domingueiro, non moi lonxe porque tampouco había moitas ganas de mollarnos, e a decisión foi enfiar ata Covelo e facer o roteiro dos Carranos. Pero ete aquí as sorpresas da vida e o talante investigador e flexible dos Eivadiños, atopamos en Covelo un indicador que anunciaba a ruta "da pedra do lobo", curtiña pero con moi boa pinta, río, fraga. Imos aló!!!...... E que ben nos saíu a decisión de facela!!, porque a intuición de Anxo non puido ser máis acertada, qué bonita!, qué augas, qué vistas e qué boa comunicación entre nós!.

Non teño palabras para o ben que se ía na parte de atrás da furgoneta de Miguel!!, qué acolledora!!, coa súa mantiña e todo, non lle falta detalle. Anxo e máis eu poñéndonos ao día, bueno!!, máis ben poñéndolle eu ao día das miñas trasnadas, peripecias, investigacións, delicias, decisións e aperturas, toda unha gama de vivenzas e de novos momentos que me teñen moi entretida e co ánimo desbordando afecto, con ganas de compartirme e de transmitirlle aos meus amigos esta enerxía tan optimista que me ocupa, que para iso me teñen aturado doutros xeitos nos que sempre fixeron un despregue de paciencia e de consideración para esta "lunática lúcida" que escribe.

Qué entrada no roteiro, meu Deus!!, precioso espazo no que o río ocupaba sen ningunha dúbida un espazo propio, preto, un muíño restaurado, pozas plenas. Nacho, Loli e máis eu tiñamos algo de presa por empezar a patear pero o Anxiño chamounos a atención: e que non pensades detervos para apreciar o que temos diante ou qué??, e coma nenos pillados en falta desandamos os pasos para pasearnos polo que natura ofrecía con tanta abundancia mentres estes tres ingratos ían pasar de largo sen adicarlle unha mirada. E ben que valeu deternos un ratiño aí antes de empezar a patear porque verdadeiramente o espectáculo natural agasallounos pousar a respiración e abrirnos á escoita do latexo da vida que aí se daba.

E así, xa "sintonizados" os ambientes internos co ambiente externo, empezamos un ascenso que nos levaría a un bosque de pinos rubios, peculiarísimos, os seus troncos tiñan ao longo da súa altitude moitísimas ramas adosadas que lle daban ao bosque un aspecto moi especial, distintivo, diferente e fermoso, ofrecían unha paisaxe que eu polo menos nunca experimentara, dunha harmonía extraña.

O roteiro estaba moi ben marcado, distinguido pola pegada dun lobo nunha forte cor vermella, orixinal, gustoume moito unha foto que Anxo recolleu coa súa mirada tan especial para sacar a mellor parte dunha imaxe. A todos nos estaba gustando moito o traxecto. De camiño, dúas mámoas, e unhas vistas insuperables de tan bonitas e expansivas, abarcantes, amplas. Panete comentou o gran parecido ao Courel, e si, era certo, dende logo aí non había nada que envexarlle ao Courel, e tan preto de casa!!.

Conversas íntimas no camiño, desas que seguen a facer medrar vínculos. Silencios e conexións cun mesmo tamén. Ete aquí que Anxo fai unha preguntiña: acordástesvos de trae-los bocatas???.... Ai!!, Miguel e Alex se quedaron en suspenso!!..., vai ser que non!!, e vai ser tamén que Mónica, Nacho, Loli e máis eu teriamos que facer repartos alimenticios para os bandullos, jejejeje.... Ata o derradeiro momento Alex pensou que o Anxo estaba a bromear, e este, jalopín, trasno!!, tampouco o desenganou ata o final.

Antes de comer os meus amigos ascenderon un aire que levaba ao alto dun coto mentres eu ficaba abaixo esperando, a pateada que fixera o día anterior me estaba pasando factura nas miñas lumbares, insistentes e persistentes, facendo recordatorio constante de que hoxe ía ser que non podía facer das miñas, a saber, saltos de cabritiña, ascensos ás árbores para colgarme coma unha moniña e movementos que para min son naturais pero que nos últimos tempos se transformaron en movementos que identifico como demasiado bruscos como para poder facelos.

Detivémonos a xantar nun pequeno claro co río facéndonos compaña con sons agradables e chuvia caladiña, miúda. Entre todos fomos quen de xantar decentemente, repartindo as viandas coma bos amigos. Este Nacho está mal acostumbrándome!!, ese viño delicioso co que nos obsequia e que me sabe tan ben!!, o detalle de transportalo para compartilo. Chocolate obsequio de Mónica e tarta de mazá cortesía de Alex. Vaia vaia...., qué ben se come no monte.

Como non!!, discusión acalorada co tema rei nos derradeiros tempos: argumentacións fumadores versus non fumadores, tema sacado por Alex e no que todos nos embarcamos a discutir, uns máis acaloradamente que outros mentres Anxo ficaba máis mudo co tronco no que estaba apoiado, se ve que o temiña non era do seu especial interese, se estaría divertindo vendo coma cada un dos seus amigos esgrimían as súas argumentacións?, xa me contarás que se te estaba pasando pola cabeciña mentres as voces subían de tono, rei!!.

Un derradeiro aire que nos levaría a un cruceiro no que as vistas apaciguaron os ánimos exaltados, foto bonita de Alex facendo monicadas acompañado por Loli e Salo ao pe da cruz que alumbraba un val fértil e xeneroso decorado de verdes e ocres invernais, campos e casas custodiados e amparados por un monte xeneroso, enerxía especial nese lugar, si señor.

E chegada!. Curtiña pero grandísimamente agarimosa. Aínda nos detivemos no río porque Anxo quería sacar unhas fotiños bonitas, escumosas, de tonalidades brancas que se saían da cámara de tan impactantes. Paramos na rectoral de Fofe a toma-lo café. Quedamos fora para acompañar a Mónica e a Golfa, e alí coñecemos a unha cadela grande e preciosa chamada "Sira", seica houbo oportunidade de resarcirse doutros momentos menos alegres que se diluían hoxe coas risas deste momento, isto só lle pode pasar a alguén cando se merece "unha xustiza" que eu chamo universal, esta sempre chega e un nunca sabe de qué forma, pero chega para apaciguar corazóns que conteñen o máis valioso que un ten, unha alma afectuosa e solidaria. Para desfacer as posibles desfeitas que un non se mereceu nunca.

Aínda nos detivemos en Maceira a tentar averiguar dun novo roteiro duns seis quilómetros que abriron hai un par de meses, "a ruta da auga", pero chovía e por hoxe xa nos chegara o pateo, para outra vez será!!, seguro, hai posibilidade de unila coa dos Carranos e pode quedar unha rutiña xeitosa e deliciosa de percorrer. Todos tiñamos a sensación dun día moi ben aproveitado, cundiunos ben a decisión de enfiar cara a Covelo, terriña repleta de bosque amplo e río orgulloso, un Tea que nunca defrauda.

E alá nos fomos cara a Puxeiros onde tiñamos os coches. Uns para Vigo, outra para Cangas. Desta vez seica que vai haber máis dunha crónica, desexando ler a creatividade dos meus amigos.

Grazas polos gratos momentos compartidos, querid@s, qué sería de min sen vos, amigos!!.

Salo.

E151 Ruta do Xabriña (Covelo)







Martes, 8 de decembro de 2009

Seméllaseme que ás veces non son precisas as palabras para que me escoiten, e que os meus son moi capaces de atopar nos meus silencios o berro agochado, a materia gris que sementa de tebras nos meus soños, e que nos últimos tempos me levou a reflexionar sobre o futuro desta teima que seguimos chamando Eivadiños. E así, cando se me fan inapetentes os horizontes, e a ambición de novos camiños se esvaece, acoden a min homes e mulleres inzando novas razóns, bandeiras de enganche para que as miñas pegadas sorrían e recuperen a súa vocación de confundirse con outras, deseñando unha coreografía novedosa na que se suman os valores de cada bota.

Así, nestas horas nas que a tentación do fin me cerca, xorden un feixe de eivadiños para darme desinteresada cobertura, aínda que adiantaramos un par de horas a convocatoria, e fanme repasar algúns momentos marabillosos da nosa modesta biografía. Ademais de Zalo, alento e motor principal desta historia, e de Salomé, ca que establecín complicidades máis alá dos camiños, xurde un daqueles cos que compartín a pateada iniciática nas carballeiras de San Xusto de Sacos, Xurxo, e que durante moito tempo foi un dos activos fundamentais desta película.

Súmanse Ramón e Yuka, ós que non me chegarán os días para agradecerlles os segredos que me foron desvelando pola xeografía portuguesa, e Georgia, que me revela outros segredos e outras xeografías, aínda máis tenras, e que amabiliza as miñas horas para que deixe de invocar ó Apocalipses. E Xaime, Miguel e Alex, pilares sobre os que sosteño algo máis importante que este feixe de crónicas, o combustible que alimenta os meus días, máis que amigos: Irmáns. E para engadir novos pulos que me devolvan as ganas de erguerme domingos e festivos, unha nova incorporación, a de Fany, que dende o primeiro momento é quen de contaxiarme ca súa vitalidade desbordante.

Facía tempo, se descontamos a anterior conxunta cos Camiñantes, que non eramos tantos os que saímos do Concheiro, e penso que aínda fomos bastante lixeiros en arrancar, aínda que xa se sabe que “nunca chove a gusto de todos”. Desta non chovía, e ben que o agradecíamos, así que unha hora máis tarde, despois de aprovisionarse no alto de Puxeiros, chegamos ó noso punto de partida, situado na parroquia de Paraños, pertencente ó concello de Covelo.

Enfundados en roupas hidrófugas, por se finalmente o ceo estoupaba e as nubes daban en romper augas sobre nós, atravesamos un pobo de casas nobres, en bo estado ou reconstruídas con certa elegancia, unha mostra de que é posible, de que existe un xeito de conservar as estruturas do pasado e dotalas das comodidades de hoxe, e de integrar todo esto nun conxunto harmonioso. O que non debía harmonizar era o párroco a quen dedicaban un enorme cartel colgado fronte a igrexa que, ó carón do debuxo dunha vella axeonllada nun confesionario, rezaba: “Señor cura, mentir é pecado”, e unha mosca que dicía: “Venial, roubar si é pecado mortal”.

Dándolle as costas ó pobo internámonos nunha fraga na que se mesturan castiñeiros e carballos, e conforme imos acercándonos ó río, amieiros e bidueiros. A diversidade dos bosques da ribeira do Xabriña é un dos seus principais atractivos, e tamén atoparemos abeleiras, salgueiros, loureiros e mesmo concentracións importantes de acivros. Pero a verdadeira protagonista da xornada é a auga, xa que a derradeira crecida, que tan só fai dous días nos faría imposible pensar en facer esta ruta, descubriunos unha paisaxe de una beleza, nunca mellor dito, desbordante.

A temperatura era agradable, e o ceo non ameazaba, os camiños estaban limpos, era unha auténtica marabilla camiñar a beira dun río que era unha sucesión de saltos de auga, e creo que todos estabamos enfeitizados co espectáculo. Descendemos un pequeno tramo, ata o lugar de A Lagoa, onde cruzamos por unha ponte de madeira para cambiar de dirección, e seguir a montante, descubrindo os primeiros muíños, outro dos atractivos do sendeiro. Son máis de trinta, aínda que moitos deles están en ruínas, atópanse limpos de maleza, e todos teñen un carteliño co seu nome. Camiños dourados de follasca seguindo o manto níveo que cubre a práctica totalidade da conca fluvial, mentres o grupo confundía, unha vez máis, pegadas e palabras.

Á altura do lugar de O Outeiro cambiamos outra vez de ribeira por un pontillón de pedra, longo e estreito, que de seguro leva aguantadas unhas cantas crecidas, aínda que confirmamos a dirección: sempre cara arriba, na búsquea das súas fontes. Neste cruzamento Yuka tivo a mala fortuna de meter un pe na auga, e tivo que mudar o calcetín, onde se confirmou que hai que ser previsores, e non deixar toda a muda no coche, como fixera a maioría. O Zalo anotaba este e outros retrasos (para coller castañas, acariñar a unha cristalina ou para tirar fotos a unha fervenza) con preocupación, pois o ritmo non era o axeitado para completa-la ruta. Non lle faltaba razón, pero así somos nós: imos ó ritmo do máis lento e non deixamos a ninguén atrás.

Algo máis adiante cruzámonos co Camiño da Franqueira, moi preto da area recreativa do Roupeiro, e volvemos cruza-lo río. Nese lugar atopase o muíño da Feixa rehabilitado que é utilizado como aula didáctica, e o sendeiro discorre por unha levada a carón de fermosos saltos de auga, ocasionados por pequenas presas coas que se desviaba parte do caudal para o servicio dos muíños. Para completa-lo fermoso conxunto unha pontella de lousas atravesa o Xabriña douscentos metros máis adiante, aínda que nós non fagamos uso del.

No Pozo do Demo reagrupámonos, xa que ata aquí fomos partidos en dous grupos, e afastámonos do río nun tramo que discorre encanonado, para saír á estrada nacional 505, que cruzamos preto do lugar de Portaseixas. O camiño devolveunos ás beiras do río, as fragas enfeitizadas e a unha sucesión de senlleiras pontes de madeira por onde sorteabamos un feixe de regatiños que tributaban o Xabriña.

O máis importante deles é o Azal, que seguimos a montante internándonos na carballeira das Millariñas, se cadra aínda máis exuberante que os bosques de ribeira que deixamos atrás. Estou certo que esta paisaxe atopase embelecida polo incremento do caudal deste río, que normalmente non leva tanta auga como para ser merecedor dese nome, e que este día era o máis axeitado para recorrelo.

Por unha pequena ponte de madeira, ó carón dunha fabulosa fervenza, cambiamos de ribeira, e descendemos cara o punto onde o Azal desemboca no Xabriña. Unha vez alí, co grupo ó completo, afastámonos algo do río principal, aínda que seguindo paralelos a el, por un camiño carreteiro que se interna en outra carballeira impoñente, no lugar das Chozas. Ata aquí case non nos decatamos de que estabamos a ascender case dende o principio, pero aquí empinase un chisco máis o camiño e algúns xa están a reclamar o xantar.

Volvendo ó encontro co río atopamos un novo problema: o paso de poldras polo que é obrigatorio pasar está baixo as augas, e temos que descalzarnos e remangar os pantalóns para cruzalo. Algúns, como Zalo e Miguel, son máis ousados e atravesan o cauce en calzóns, e mesmo hai valentes como Xurxo que se ispe e mesmo aproveita a situación para mergullarse, recuperando unha das vellas tradicións eivadiñas.

Ramón e Yuka non o ven moi claro, e deciden seguir pola outra beira buscando un xeito de achegarse a Ponte Folón, onde por forza temos que pasar tamén nós. Cando chegamos alí non atopamos nin rastro deles, e despois dun bo rato decidimos continuar, por si saíron máis adiante. Xuntámonos con eles na entrada ó Prado da Canda, onde nos urxe tomar importantes decisións.

Xa advertira o Zalo que o noso ritmo non era o axeitado para completala ruta, e que si emprendiamos o ascenso cara o lugar de A Lamosa era bastante posible que baixaramos polo camiño de volta de noite. Así que tiñamos dúas opcións: a de incrementar o noso paso para evitar o regreso entre tebras ou facer o aire que recorre o conxunto etnográfico que se espalla por toda a aldea, e atopar un sitio agradable onde xantar. Acordamos a segunda alternativa, e pasando fronte a fermosos petos de animas, cruceiros, canastros e casas solarengas, detémonos as beiras do río Azal, fronte as ruínas dun muíño e dunha ferrería, e damos conta das nosas provisións.

Trala abundante inxestión de tortilla, empanada, pasteis e outras viandas volvemos a atravesar o pobo, e non tardamos en pasar sobre as nosas pegadas, baixando ata a Ponte Folón, onde sen demasiados problemas enlazamos co tramo da ruta que ven da Lamosa. Un sendeiro que avanza algo afastado do Xabriña deixándonos, ás veces, unhas boas panorámicas da sinfonía de cores que o outono debuxa nunha fraga enfeitizada. Aquí volveuse a romper o grupo, e Zalo decidiu face-la guerra pola súa conta, canso de ter que agardar con esta pandilla de eivadiños preguiceiros.

Camiñando outra vez polas beiras do río avanzamos fragmentados en tres grupos: o guía fuxindo en cabeza, tras del Georgia, Alex e Salomé, e o resto nun pelotón que, as veces, tamén se esnaquizaba. A pesares de estar a transitar polas mesmas paisaxes que na ida, dende este lado adquiría todo un novo prisma, e en ningún momento nos resultou monótono, xa que a beleza de auga, terra e árbore enchíano-los sentidos. Mais aínda chegando ó Pozo do Demo, onde pasamos sobre o estreito canón que forma o Xabriña, unha fenda na que se sucedían un feixe de fervenzas, a cada cal máis sorprendente.

O derradeiro tramo fixémolo afastándonos definitivamente dese río que tantas imaxes belísimas nos dera, avanzando por congostras que se abrían entre a fraga e por corredoiras que discorrían entre campos. Xa en Paraños tiven un pequeno accidente, xa que quixen capturar as ultimas postais nun regato que se derramaba en un feixe de atoles, e pisei na area pensándoa firme e resultou movediza, e acabeille soterrado ata case os xeonllos. Yuka, despois de rir un bo anaco, aínda me quitou unhas fotos para que os que non estaban no momento tamén riran.

E colorín, colorado, así demos rematado.

E150 Sendeiro dos Carranos (Covelo) Co Club de Camiñantes


Sábado, 28 de novembro de 2009



Descripción do percurso e mapa (pdf PR-G 95)

Antolláseme difícil a tarefa de facer unha crónica á altura das circunstancias, na que describir os sentires que me recorreron nesta xornada na que os Eivadiños e os Camiñantes en vez de medir forzas xuntáronas, e compartiron pegadas e palabras, facendo causa común, porque en definitiva son máis as cousas que nos unen que as que nos separan.

Penso que sería máis axeitado que fose Zalo quen escribira esta páxina da nosa historia, porque en definitiva el é o xermolo e alento principal destes colectivos que xa chegan o centenar e medio de convocatorias, máis de trescentas saídas entre os dous, e porque penso que sen os seus desvelos outra cousa sería e mesmo, polo que atangue os Eivadiños, non sería, xa que para nós sempre foi imprescindible o seu apoio. A súa prosa, ou máis ben a súa épica, é sempre difícil de superar, así que non vou intentalo, polo que espero que se algo se me queda no tinteiro teña a ben corrixilo ou engadir as anécdotas que non fun quen de recoller.

Axeitado sería tamén que fose Salomé, incansable camiñante e principal alento das tropas nómadas, quen nos fixera un relato agarimoso desta andaina conxunta, xa que os seus sentidos captan cousas que a min se me escapan, e é quen de interpretar a linguaxe da terra e ata nos silencios atopa os seus sentires. Ou o noso Miguel Panette, quen levou todo o peso da organización deste evento, dende a xestión da merenda ata a folla de ruta, e que sempre confecciona unhas crónicas moi emotivas, aínda que lle leve o seu tempo.

Pero se non hai outra, e esperando que calquera dos citados, ou do resto dos asistentes, lle engada o que estime pertinente (ou impertinente), fareino o mellor que poida... O certo é que os Eivadiños levabamos os deberes feitos. O domingo anterior fixeramos o sendeiro dos Carranos na súa totalidade, constatando que non hai moito que remarcaran a ruta e que limparan aquelas partes do camiño nas que a vexetación estaba máis mesta. E durante a semana o Miguel estivera ó tanto da xente que se sumaba á merenda dende o foro do CdC, ata acadar o número de trinta ¡era algo máis do que esperabamos!.

Ó final fomos corenta e tres os que aparecemos na rectoral de Fofe, o punto que fixaramos como partida. E cando chegamos os anfitrións xa estaban o groso das tropas camiñantes a enfundarse en roupas hidrófugas e botando as mochilas ó lombo. As prediccións meteorolóxicas non eran boas, e xa estaba caendo unha poalla persistente, mentres se multiplicaban as apertas e os bicos nos reencontros con aqueles que levabamos tempo sen ver.

Para min foi especialmente emotivo atoparme outra vez con Uxío e Montse, con quen non coincidía dende o noveno aniversario do CdC, dos que gardo boas lembranzas e cos que deseguida xorden os sorrisos sinceros. Espertóuseme nostalxia do Belelle, daquel fin de semana bonito no que nos acolleron alí.

Tamén agradoume a sorpresa de que fixera presencia un dos fundadores dos Eivadiños e membro daquel extinto Cómite Central dos Camiñantes, o Nacho, que estivo orbitando na miña cobertura emocional durante anos e que levaba un tempo desaparecido. Aledoume volver a compartir camiños cos amigos do Casal de Sistelo, Ramón e Yuka, eivadiños de primeira, exploradores incansables do norte portugués, que lograron vencer a súa fobia polas multitudes para esta ocasión especial.

O Alex, un dos novos valores do noso grupo, que na véspera o dera todo no concerto dos Aphonnic (non ser ñus é teclear http://www.aphonnic.com/ para escoitar a súa música), flipaba co poder de convocatoria do CdC, mentres saudabamos agarimosamente a Salomé, que ten o corazón tan grande como para sentirse camiñante, eivadiña e nómada ó mesmo tempo.

Saudei a outra que milita eventualmente en un ou outro club, Isabel Miranda, que viña con reforzos, a quen tiven que lembrarlle que aínda debía a crónica do Sendeiro da Liberdade. E celebrei tamén o encontro con Mariano, compañeiro de andainas e trepadas, e Giovanna que tentaba transmitirlle a Noa, aínda crecendo no seu ventre, o amor polas nosas xeografías.

Puxémonos en marcha o mediodía, dispostos a recorrer outra vez as terras de Covelo, situadas no extremo meridional dun extenso cordón montañoso que se estende de norte a sur do país, a Dorsal Galega. Estamos nunha área de media montaña cun relevo de contrastes altitudinais –configurada en torno ó Coto de Eiras, a Serra do Suído, a Serra do Faro de Avión, os montes do Paradanta e o val do Tea- que recibe a influenza directa das borrascas atlánticas.

Baixo o influxo dunha destas borrascas baixamos Eivadiños e Camiñantes mesturados, -non hai camiñante sen eiva, nin eivadiño sen camiño-, dándolle ás costas á estrada e internándonos nunha congostra empedrada pola que aínda son visibles as pegadas dos carros.

Ó fronte do pelotón o Panette avanza advertindo que as pedras están esvaradizas, e aínda que xa avisara no foro do CdC de que o terreo estaba bastante enchoupado e de que se trouxera calzado axeitado vexo que hai xente destemida e que se atreve a face-la ruta en tenis. Máis adiante confesarame que é novata... eso si, non lle escoitei unha queixa.

Tampouco a Iolanda, que aínda está en fase de recuperación do seu accidente no Kilimanjaro, se lle escoitou queixa algunha e baixou cara o río Tea, o tramo máis accidentado de todo o traxecto, a bo ritmo. Mentres, eu andaba para adiante e para atrás competindo cos numerosos fotógrafos que tentaban captar a maxia da carballeira pola que camiñabamos, falando con Isacc, que está a levar a organización dos actos do aniversario e que anda todo ilusionado con esta tarefa e ca súa próxima paternidade e con Montse, a quen tento convencer para que nos agasalle cun dos seus escritos para darlle novos pulos á nosa bitácora.

Chegamos á ponte medieval de Fofe sen novidade, e mentres Miguel comanda ó grupo polo aire que leva ata o Muíño da Ganza, eu quedo na beira do río esperando os rezagados. Xa sabedes, os Eivadiños non deixamos a ninguén atrás. Esto danos tempo a reagruparnos, e despois de facer reconto (o Zalo non daba feito con tanta xente), abandonamos o camiño carreteiro e seguimos unha senda de pescadores que vai pegadiña ó Tea, que neste tramo é dunha fermosura abraiante, alternando augas esmeraldas e níveas.

A borrasca parecía instalada definitivamente sobre as nosas cabezas, e a poalla transformouse nunha chuvia algo máis molesta, o que motivou que se formara unha caravana multicolor de paraugas ¡outra dos sinais identitarios dos Camiñantes! Aínda que teño que recoñecer que tiña o seu encanto o desfile de formigas imitando un arco iris.

A fraga de ribeira que discorría ó par do Tea é neste punto abraiante, xa que xunto ós carballos, bidueiros e salgueiros, atopamos bos exemplares de acivro, cerquiño e arando.

Tamén houbo algúns momentos de apuro para cruzar un pequeno regato que desembocaba no río, pero os corenta pasaron sen máis novidade, agás algún que mollou un chisco máis os pes. Algo máis adiante outro regato con máis caudal interrompía o camiño, pero unha pequena pontella de madeira, aínda que algo esvaradía, permitiunos sortealo sen problemas.

Neste punto o sendeiro vaise afastando do río, e o estreito paso de pescadores transfórmase nunha congostra máis ampla, deseguro parte do itinerario que seguían os carros tirados por bravos bois, carregados de madeira ou de toxo. Agora que enmudeceron as súas pegadas somos nós, camiñantes de toda condición, os que mantemos vivas estas arterias que recorren os nosos montes e chairas, e mantemos a memoria e mesmo somos quen de facer, tamén, historia.

E para que a nosa memoria colectiva, a do noso pobo, non se perda, é preciso que existan lugares como o que visitamos, despois dunha hora de marcha, e que forma parte importante do noso patrimonio etnográfico: o Serradoiro dos Carranos. Situado nun lugar idílico, na confluencia de dous regatos, está situado este complexo hidráulico que abriron, previa cita, para nós.

Aínda que chegamos á hora indicada aínda nos fixo esperar un bo anaco o Señor Joaquín (Miguel e Uxío fixeron as xestións necesarias para que viñera canto antes). Este bo home non era un funcionario do concello, como pensabamos, senón o propietario do serradoiro, e quen mellor que el, que traballou dende cativo, durante toda a súa vida, nesta “factoría” de carros, para explicarnos o seu funcionamento.

Eu fixen un resumen da información que recompilei sobre o tema, aínda que foi moito mellor escoitar de primeira man os segredos desta maquinaria que, penso, e bastante insólita:

O SERRADOIRO DOS CARRANOS

O serradoiro dos Carranos utiliza a forza motriz da auga para move-la serra e foi construído en 1922, coincidindo coa central hidráulica de Chicoreiras, que producía a luz para o entorno. Consta de catro edificacións: un sequeiro e almacén de madeira, unha pequena forxa, outro almacén auxiliar e o serradoiro propiamente dito. Tamén podemos apreciar un pequeno forno para a queima dos residuos e os raíles para o transporte da madeira ata a serra. A dedicación principal deste conxunto era a fabricación de carros, e a súa localización se situaba á beira do camiño empedrado que levaba a Ourense, polo que pasa hoxe en día o sendeiro.

Está situado todo o complexo na xuntanza do regato de San Breixo e o de Vixiáns, e neste último se construíu unha pequena presa para facilita-la recollida de auga, que se canaliza a través de dúas comportas cara á levada que verte á noria, que ten un diámetro de máis de seis metros. Estas comportas ábrense á man, coa axuda dun sacho, e o acceso ata elas faise a través dunha escaleira tallada na rocha. No tramo final da levada unha última comporta permite abrir e pecha-lo paso da auga dende dentro do aserradeiro. A noria recibe a auga e transmite o seu movemento ó conxunto de rodas e correas de transmisión, que posteriormente moverán as máquinas.

As rodas e correas de transmisión atópanse no soto do aserradeiro. As rodas non se cambiaron dende a súa construcción, e incluso unha das correas, feitas en lona, e a orixinal de 1922. Dende aquí a forza só se pode transmitir ou a serra de cinta ou ó conxunto de dúas máquinas: un torno e un cepillo, que dispón ademais de serra circular e taladro, xa que só unha das correas pode estar traballando.

O aserradorio foi construído por Benito Valdes sobre a base dun antigo muíño, estando en funcionamento ata finais do século pasado ó mando de Joaquín Vales, o seu neto, e traballase a madeira da conca do Tea, especialmente carballos, piñeiros e bidueiros. “Os Carranos” como era coñecida a familia Vales, fabricaban táboas e vigas para a carpintería propia onde logo construían os carros, e tamén apeiros de labranza, estructuras para a casa e ata mobles. Aquí traballaron ata trinta persoas, nos tempos de maior actividade.

***
Mentres facíamos a visita cultural desatouse a furia dos ceos e Miguel, con moi bo criterio e exercendo o seu papel de líder, acordou que agardaramos dentro do sequeiro, aínda que algúns, como Mariano e Nacho xa tiñan dado boa conta do bocata, sen esperan a ninguén ¡que xente insubmisa, esta tropa do carallo!.

Unha vez que escampou e que rematamos o almorzo, señor Joaquín puxo en marcha o mecanismo que, coa forza motriz da auga do regato de Vixiáns, chamado tamén dos Carranos, se puña en marcha ó empezar a moverse a noria, as rodas e as correas déronlle vida ós diversos trebellos utilizados no tratamento da madeira, e o dono do serradoiro respostaba ás nosas preguntas. Despedímonos del satisfeitos pola visita, e puxémonos en marcha cara Maceira.

A nosa caravana multicolor pasou de esguello pola aldea de Pencellos, un feixe de casas rodeadas de campos nos que pastaban ovellas e vacas, onde as miradas máis curiosas detivéronse na Fonte de Maquián, rodeada de diversa iconografía relixiosa. Pouco máis adiante atravesamos o núcleo rural de Vales, no que se mesturan belas reconstruccións de casas solarengas con mostras salientables do feísmo galego, no que se mesturan os materiais de fortuna máis incribles.

Incrible é tamén o noso empeño, desafiando ós elementos e a cordura, mentres escoitabamos ó lonxe algo parecido ó ronquido dun corno. Non sabiamos moi ben a que era debido o monótono fungar dese son ancestral, había teorías para tódolos gustos, e Montse contounos que no Belelle utilizaban tamén a chamada do corno para as xuntanzas do pobo, aínda que neste caso semellaba que ben podía ser para espantar os lobos, que aínda quedan na Serra do Suído. E un seareiro que atopamos inzado a unha levada, para sortear o camiño enlamado polo que pasamos, nos confirma que o home que fai sonar o instrumento ancestral, que divisamos ó lonxe, faino ca intención de arredar o lobo do gando que pasta nos arredores da aldea.

Tomamos un aire cara a praia fluvial de Maceira, iniciando un abrupto descenso que fixo estremar as precaucións a máis de un, xa que o camiño empedrado estaba bastante esvaradío, e mesmo unha das filas camiñantes leva unha boa pancada, aínda que eu non me percatei ata máis tarde, cando xa de volta Iolanda me dixo que unha rapaza quedara atrás, quizais mancada, e subín con Alex a trote cochinero para atopar a camiñante rezagada, que non sufrira dano algún, senón que decidira esperar a nosa volta. Era outra a que caeu, pero esta si baixou ata a praia, na que non estivemos moito tempo porque caía sobre ela un auténtico diluvio.

Xa no regreso, unha vez pasado o punto onde comeza o aire, sorteamos o regato de San Breixo polos pasos de Portoliñares, un dos lugares máis emblemáticos, ó meu ver, da nosa ruta. Era algo máxico ver os camiñantes saltando polas poldras desgastadas, e deume mágoa quedarme no cruce, para que ningún despistado collera unha dirección errada, e non poder quitar unhas boas tomas para inmortalizar o momento.

Unha agrupación de lepiotas esperta o interese das xentes do Seixo e de Belelle, e na súa procura quedamos algo afastados do grupo, cos amigos do Casal de Sistelo, e finalmente é Miguel quen arrinca tres magníficos exemplares, mentres Montse inicia unha interesante explicación sobre fungos e cogomelos, que esperemos poder ver por escrito en breve entre estas páxinas.

Atravesamos unha tupida carballeira, na que tamén abundan as sobreiras, sen conseguir dar alcance as tropas dirixidas a “ritmo eivadiño” por Panette, disfrutando da conversa e da fermosura da natureza que nos envolve, mentres a chuvia volve mudar en poalla e, mesmo a momentos, a desaparecer. E non volvemos a contactar co grupo ata chegar outra vez o camiño onde se pecha o círculo e cólleos o sendeiro do río, o mesmo que fixemos de ida, onde parece que este aínda creceu un chisco máis.

Aproveitando a crecida un feixe de piraguistas decidíronse a cabalgar as augas brancas do Tea, nun tramo xa esixente que nestas condicións lles obriga a baixar das súas embarcacións para inspeccionar os pasos máis difíciles antes de afrontalos. Espértame a nostalxia daqueles tempos, si, pero ¡que carallo! eu xa tiven a oportunidade de soltar adrenalina, neste e noutros ríos, e ben que o disfrutei, e agora toca gozar da natureza doutro xeito, máis paseniño pero igualmente enriquecedor.

Chegados á ponte medieval apertámo-lo paso, non fora ser que nos deixaran sen merenda, e ascendemos a bo ritmo cara Fofe, sen saber que algúns dos nosos (e cando digo nosos xa non fago distincións), estaban a piques de chegar porque no seguinte desvío colleron o camiño de ida, o máis curto, en vez do de volta, e xa desapareceran cando nós chegamos a rectoral. Magoa non poder despedirnos como era axeitado, pero entendo que os que no quedaban a paparota tiñan ganas de chegar a casa e darse unha ducha quente.

Mudámonos de roupa e entramos no comedor cunha fame negra, e despois de xuntar as mesas que puidemos (quedaron un par delas illadas) procedemos a dar conta da merenda: empanada, croquetas, queixo e embutidos. Todo estaba exquisito, aínda que a min semelloume un algo escaso, quizais polo espacio que houbo entre prato e prato, e o viño podería ser algo mellor, pero penso que polo que pagamos estivo bastante ben, non sei que pensaría o resto.

O mellor de todo, e para rematar, foi o brindes do noso guía Panette, que falou moi ben falado do senso desta xuntanza entre Eivadiños e Camiñantes: somos diferentes, si, pero son máis as cousas que nos achegan que as que nos afastan.

Espero que esta crónica, con ser excesiva, non remate aquí, e que nos fagades chegar as vosas impresións, anécdotas ou insultos, que todo cabe na nosa bitácora, e que moi pronto volvámonos ver nos camiños. Apertas e bicoliños.

Seguidores